Ostatnie sto dni dla starych pieców. Śląsk szykuje się na wielką zmianę

Zbliża się koniec ery pozaklasowych kotłów

Od 1 stycznia 2026 roku na terenie województwa śląskiego nie będzie już wolno korzystać z przestarzałych kotłów na węgiel i drewno. Zgodnie z uchwałą antysmogową, przyjętą jeszcze w 2017 roku, te urządzenia muszą zniknąć z domów i kotłowni. Do ostatecznego terminu pozostało dokładnie 100 dni.

Zdrowie w centrum uwagi

Decyzja o wycofaniu starych pieców była efektem rosnącej świadomości, że zanieczyszczone powietrze to nie tylko problem środowiskowy, ale przede wszystkim kwestia zdrowia publicznego. - To właśnie te kotły są głównym źródłem zimowego smogu - przypomina Zdzisław Kuczma z Rybnickiego Alarmu Smogowego. Raport Europejskiego Centrum Czystego Powietrza pokazuje, że poprawa jakości powietrza w latach 2018-2022 pozwoliła uniknąć w regionie ponad 12,5 tys. przedwczesnych zgonów.

Jak wygląda sytuacja dziś?

Dane Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków wskazują, że w województwie śląskim 14,37% domów jednorodzinnych nadal ogrzewanych jest nieefektywnymi, pozaklasowymi kotłami. Choć to wciąż spora liczba, większość mieszkańców już zdecydowała się na wymianę źródła ciepła. - To rozwiązanie korzystne nie tylko dla środowiska, ale także dla codziennego komfortu - podkreśla Emil Nagalewski z Polskiego Alarmu Smogowego.

Największe trudności wciąż występują w małych gminach, gdzie często nawet co trzeci dom ogrzewany jest starym piecem. Są jednak i pozytywne przykłady - w Goczałkowicach-Zdroju pozaklasowe kotły stanowią już mniej niż 3% budynków, co jest efektem konsekwentnych działań antysmogowych prowadzonych przez lokalne władze.

Czas działa na niekorzyść

Eksperci nie mają wątpliwości - kto nie wymieni pieca na czas, musi liczyć się z kontrolami, mandatami i grzywnami. Pomocą w przejściu na nowoczesne, ekologiczne źródła ciepła pozostaje rządowy program „Czyste Powietrze”, który oferuje dotacje i dopłaty do wymiany instalacji. - To ostatni moment, by skorzystać z dostępnych form wsparcia i uniknąć problemów - podsumowuje Aleksandra Antes-Szewczyk z Pszczyńskiego Alarmu Smogowego.