Pływająca farma fotowoltaiczna w kopalnianym zbiorniku. Pilotażowy projekt w KWK Sośnica

Energia odnawialna na wodzie

Na powierzchni jednego z osadników retencyjnych w kopalni Sośnica w Gliwicach powstanie innowacyjna, pływająca farma fotowoltaiczna. Projekt o nazwie POSTEN zakłada budowę instalacji o mocy 2 MW wraz z magazynem energii. To pierwsze tego typu przedsięwzięcie w regionie, finansowane m.in. z Funduszu Badawczego Węgla i Stali UE, który przeznaczył na ten cel 6,8 mln euro.

Konsorcjum naukowo-przemysłowe

Za realizację odpowiada konsorcjum kierowane przez Instytut Techniki Górniczej KOMAG w Gliwicach. Współpracują z nim m.in. katowicki Główny Instytut Górnictwa - PIB, Politechnika Śląska, a także firmy z Raciborza i Zabrza, specjalizujące się w konstrukcjach kompozytowych, systemach kotwiczenia i magazynach energii.

Kopalnia Sośnica wydzierżawi fragment zbiornika retencyjnego do co najmniej połowy 2029 roku. Elektrownia zajmie nie więcej niż połowę tafli wody o powierzchni ponad 3 hektarów.

Mobilność i innowacyjne rozwiązania

Farma zaprojektowana została jako modułowa i mobilna - w razie potrzeby jej elementy będzie można przenosić na inne zbiorniki lub tereny pokopalniane. W fazie pilotażowej energia ze zbiornika w Sośnicy popłynie do rozdzielni zakładu przeróbki mechanicznej węgla, pokrywając około 15 procent jego zapotrzebowania na prąd.

Projekt zakłada budowę innowacyjnej, 800-metrowej linii przesyłowej typu SWET, która dzięki wysokiej częstotliwości i napięciu zminimalizuje straty w przesyle energii. Prąd będzie gromadzony w magazynie o pojemności 2 MWh.

Większa efektywność dzięki wodzie

Jak podkreślają eksperci, ogniwa fotowoltaiczne umieszczone na wodzie pracują wydajniej - tafla odbija promienie słoneczne i dodatkowo chłodzi system. Konstrukcja pływająca powstanie z materiałów kompozytowych odpornych na korozję, co ma szczególne znaczenie przy wysokim zasoleniu wód kopalnianych. Z tego samego powodu panele zostaną przytwierdzone specjalnym klejem, bez metalowych mocowań.

Moduły wyposażone zostaną także w trackery, które śledząc ruch słońca, będą automatycznie ustawiać ogniwa pod optymalnym kątem.

Harmonogram działań

Pierwszym etapem przedsięwzięcia będzie budowa minifarmy o mocy 155 kW w Kopalni Doświadczalnej „Barbara” w Mikołowie. Instalacja składająca się z 25 pływających sekcji powstanie do końca 2024 roku. W Mikołowie testowany będzie także prototyp linii przesyłowej SWET, którego badania zakończą się do połowy 2026 roku.

Pełnoskalowa farma fotowoltaiczna w kopalni Sośnica, złożona z 330 pływaków i 3,3 tys. paneli, ma zostać uruchomiona na początku 2027 roku.