Medal Gloria Artis dla rodziny Felczyńskich z ludwisarni w Taciszowie

Mistrz Sztuki Ludwisarskiej Zbigniew Felczyński odebrał 30 października Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis w uznaniu zasług dla wielopokoleniowej działalności rodziny Felczyńskich.

Dzwony rodziny Felczyńskich wyznaczają czas i towarzyszą ludziom w najważniejszych momentach życia, takich jak modlitwa, święta, chwile narodowej pamięci oraz duchowa jedności. Ludwisarnia działa już od 200 lat, a wyprodukowane w niej dzwony biją w kościołach na sześciu kontynentach. Zasięg ten obejmuje wszystkie kontynenty z wyjątkiem Antarktydy, a najwięcej instrumentów znajduje się w Europie, w tym na Litwie, Łotwie, w Słowacji, Niemczech oraz w Jerozolimie.

Historia ludwisarstwa i początki w Taciszowie

Architekturą dźwięku rodzina Felczyńskich zajmuje się nieprzerwanie od 1808 roku. Odlewnik Michał Felczyński założył wówczas ludwisarnię w Kałuszu w obwodzie iwanofrankowskim, niedaleko Lwowa, zaczynając jako wędrowny ludwisarz. Jego syn Michał kontynuował pracę, przekazując warsztat kolejnemu potomkowi, Franciszkowi, którego synowie Ludwik, Michał, Kajetan i Jan również zostali ludwisarzami. Obecnie dzieło to kontynuuje siódme pokolenie rodziny.

W 1978 roku syn Jana, Tadeusz Felczyński, jako najzdolniejszy odlewnik uruchomił pierwszą na Śląsku ludwisarnię. Mimo że rodzina od pokoleń mieszka w Gliwicach, zakład powstał w Taciszowie przy ulicy Gliwickiej 67. Obecnie Ludwisarnia Felczyńskich Taciszów zajmuje się przede wszystkim odlewnictwem i konserwacją dzwonów, ale przyjmuje także zamówienia na tablice pamiątkowe, płaskorzeźby oraz drogi krzyżowe.

Wyjątkowe dzwony i renesansowa technologia

Przez 200 lat działalności powstało około 4000 dzwonów. Do najważniejszych dzieł należy Ignacy-Józef wykonany w 1929 roku na wystawę krajową w Poznaniu oraz dzwon z 1939 roku zdobiony płaskorzeźbami Xawerego Dunikowskiego, wysłany na światową wystawę w Nowym Jorku. W 2013 roku powstało Serce Łodzi o wadze 2500 kg, nawiązujące do dzwonu Zygmunta zarekwirowanego w czasie drugiej wojny światowej. Z kolei barwiony na granatowo dzwon Kopernik waży 1600 kg i powstał dla katedry w Olsztynie. W warsztacie powstaje także dzwon dla Bazyliki Św. Krzyża w Warszawie.

Felczyńscy odlewają dzwony z brązu, spiżu oraz autorskiego stopu wypracowanego przez pokolenia. Proces produkcji opiera się na renesansowej technologii wymagającej glinianej formy, rdzenia oraz dzwonu fałszywego. Forma po uformowaniu liter i elementów dekoracyjnych musi wyschnąć i zostać wypalona w temperaturze 1000 stopni Celsjusza. Rodzina zakopuje dzwony w poniedziałek, wykopuje z czwartku na piątek i zalewa w piątki na pamiątkę Męki Pańskiej.

Źródło: Urząd Miejski w Gliwicach