Gliwice w cieniu prowokacji: Jak radio i wywiad przygotowywały grunt pod wojnę

W okresie międzywojennym Gliwice, jako miasto przygraniczne, stanowiły pole intensywnej rywalizacji politycznej, gospodarczej oraz propagandowej między II Rzeczpospolitą a Niemcami. Kluczowym narzędziem tego konfliktu stało się radio.

Pod koniec 1925 roku w Gliwicach uruchomiono niemiecką radiostację, której sygnał docierał do polskiej części Górnego Śląska. W 1927 roku w Katowicach powstała stacja Polskiego Radia. W odpowiedzi na polskie działania, strona niemiecka zamontowała silniejszy nadajnik, co zapoczątkowało tzw. wojnę w eterze.

Strategiczne położenie Gliwic sprawiło, że miasto odegrało istotną rolę w planach III Rzeszy. W kwietniu 1939 roku przeniesiono tu z Opola placówkę Abwehry, zajmującą się szpiegostwem i sabotażem. Działania prowadziło również Sicherheitsdienst (SD). W sierpniu 1939 roku do miasta skierowano 239. Dywizję Piechoty oraz 68. Pułk Straży Granicznej.

W tym samym czasie władze III Rzeszy zaplanowały działania dywersyjne, za które odpowiadali Heinrich Himmler, Heinrich Müller oraz Reinhard Heydrich. To z ich inicjatywy doszło do „prowokacji gliwickiej” - rzekomego polskiego napadu na radiostację. Wykonanie zadania Heydrich powierzył Alfredowi Naujocksowi, który przygotował sześcioosobową grupę, w tym technika radiowego oraz osobę posługującą się językiem polskim.